Beroemde citaten over (directe) democratie

“Het parlementarisme, ofwel de officiële toestemming om uit vijf meningen te mogen kiezen, vindt ingang onder de velen die graag de indruk wekken zelfstandig te zijn en voor hun mening willen vechten. Maar uiteindelijk is het om het even of de kudde een mening krijgt opgedrongen of dat vijf meningen zijn toegestaan.”
– Friedrich Nietzsche, Die Fröhliche Wissenschaft (1882)

“… Van deze fundamentele principes … zijn de volgende kenmerken van de democratie afgeleid: de Ecclessia of volksvergadering is de soevereine autoriteit over alle zaken. De regeerders hebben nergens soevereine macht over, zaken van ondergeschikt belang uitgezonderd. En van het principe van de rechtvaardigheid, namelijk de numerieke gelijkheid, komt de meest democratische vorm van democratie, namelijk een zodanige gelijkheid dat rijk en arm dezelfde invloed op de regering uitoefenen, zodat geen individuele burgers soevereine macht bezitten, maar allen tezamen op een gelijke en getalsmatige basis.”
- Aristoteles, Politeia (350 v.Chr.), boek VI, hfdst. II

“De [nieuwe] zienswijse dat de overheid gebaseerd is op een contract tussen de regeerders en de burgers, wordt door velen gezien als een grote stap naar het vestigen van het principe van de vrijheid. Maar dit kan niet juist zijn, omdat hier het gevolg voor de oorzaak wordt geplaatst. Daar immers de burgers bestonden voordat de overheden bestonden, was er logischerwijze een tijd waarin de overheden nog niet bestonden, en er dus ook geen regeerders bestonden met wie een contract gesloten kon worden. Het moet dus zo zijn dat de individuele burgers zelf, ieder in zijn eigen en soevereine recht, een contract afsloten met de andere burgers. Dit is de enige gerechtvaardigde manier waarop regeringen kunnen ontstaan, en het enige gerechtvaardigde principe volgens welke ze kunnen bestaan. (… ) Het recht is uitdrukking van de gemeenschap van burgers. Elke burger heeft het recht om, persoonlijk of via vertegenwoordigers, in de vaststelling van het recht deel te nemen.”
- Tom Paine, The Rights of Man (1791)

“Welke regering is de beste? Die regering die ons leert onszelf te regeren.”
- Goethe (1749-1832), universeel genie

“Van nature zijn mensen verdeeld in twee kampen: zij die bang zijn voor het volk en haar wantrouwen en alle macht uit haar handen halen en in de handen van de hogere klassen geven; en zij die zich vereenzelvigen met het volk, vertrouwen in haar hebben en haar koesteren, en haar beschouwen als de veiligste en eerlijkste, hoewel niet altijd meest wijze hoeders van het algemeen belang. Deze twee kampen bestaan in elk land, en overal waar mensen vrij zijn om te denken, spreken en schrijven zullen zij kenbaar maken tot welk kamp zij behoren.”
- Thomas Jefferson, Amerikaanse president (1801-1809), auteur Declaration of Independence

“Ik ken geen betere bergplaats voor de uiteindelijke macht over de maatschappij, dan de bevolking zelf. En als we haar te weinig verlicht vinden (…) dan is de remedie haar kennis te geven.”
– Thomas Jefferson

“Als er problemen zijn met de democratie, is de oplossing meer democratie.”
– Alexander Hamilton, Amerikaanse Founding Father, auteur Federalist Papers

“Twintig jaar lang preekte ik tegen de studenten van Princeton dat het referendum en het volksinitiatief nonsens waren. Sindsdien heb ik mij erin verdiept en nu wil ik mijn excuses aanbieden aan deze studenten. Directe democratie is de waakhond van de democratie. Het neemt macht uit de handen van de bazen en geeft het in de handen van de burgers.”
– Woodrow Wilson

“Democratie is de wil van het volk. Elke morgen lees ik stomverbaasd in de krant wat ik nou weer wil.”
- Wim Kan, cabaretier

“… En zo werd de democratie het instrument van dat ras dat zijn ware bedoelingen altijd in het duistere houdt. Alleen de Jood kan de lof zwaaien over zodanige instelling die vies en leugenachtig is zoals hijzelf. (…) In tegenstelling hiermee staat de ware Germaanse democratie, de vrije keuze voor een Führer, die de volledige verantwoordelijkheid voor alle beslissingen op zich neemt. In deze democratie zijn er geen referenda over allerlei zaken, maar beslist slechts één persoon, die dan verantwoordelijk is voor zijn beslissing met al zijn vaardigheden en zijn leven.”
- Adolf Hitler, Mein Kampf (1925), hoofdstuk III