NRC Handelsblad, 20-06-2009

Ierland houdt referendum begin oktober

Brussel, 20 juni. Ierland heeft genoeg garanties gekregen van andere EU-landen om begin oktober een nieuw referendum te houden over het Verdrag van Lissabon. Dat zei de Ierse premier Brian Cowen gisteren na een EU-top.

EU-leiders hopen dat nu een einde kan komen aan de jarenlange discussie over verdragsteksten. Het Verdrag van Lissabon, dat de Europese Unie daadkrachtiger en democratischer moet maken, werd vorig jaar in een referendum afgewezen door de Ierse bevolking.

Premier Cowen wilde de garantie dat het verdrag niets verandert aan de Ierse abortuspraktijk, neutraliteit en belastingwetgeving. Hij wilde dat die garantie zou worden vastgelegd in een zogeheten protocol.

Zo’n protocol moet, net als een nieuw verdrag, door alle landen worden geratificeerd. Andere landen, vooral Groot-Brittannië, waren bang dat een protocol door tegenstanders van het verdrag zou kunnen worden gebruikt om de ratificatieprocedure te heropenen, om hun eigen mitsen en maren in protocollen onder te brengen. Onder druk van Ierland hebben ze daar nu toch mee ingestemd.

In de hoop vervelende discussies te vermijden stellen regeringsleiders dat de toezeggingen aan Ierland „volledig in overeenstemming met het Verdrag van Lissabon zijn en daarom geen nieuwe ratificatie van dat verdrag noodzakelijk maken”.

Het Ierse protocol komt er pas nadat het Verdrag van Lissabon in werking zal zijn getreden. Het zal worden gehecht aan „het eerstvolgende toetredingverdrag” dat nodig is wanneer een nieuw land bij de EU komt, waarschijnlijk Kroatië.

Die toezegging is een concessie van Nederland. Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) probeerde deze week tevergeefs te voorkomen dat Kroatië werd genoemd. Verhagen zei bang te zijn dat zo’n belofte aan de Ieren straks een argument zou kunnen zijn om Kroatië snel te laten toetreden, op een moment dat dat land daar nog niet klaar voor is.

Bijna alle EU-landen hebben de ratificatieprocedure voor het Verdrag van Lissabon afgerond. Alleen in Polen en Tsjechië moeten de presidenten er hun handtekening nog onder zetten. In Duitsland moet het Constitutionele Hof zich er nog over uitspreken.