NRC Handelsblad, 28-11-2008

'Weg vrij voor Iers referendum'

Dublin, 28 nov. Ierland kan een tweede referendum houden over het verdrag van Lissabon. Dat concludeert een parlementscommissie die in opdracht van de Ierse regering heeft gezocht naar een manier om uit de impasse te komen die is ontstaan nadat het land in juni vorig jaar het verdrag afwees.

Het verdrag van Lissabon moet de Europese Unie bestuurbaar houden, nu die inmiddels 27 lidstaten telt. Het verdrag voorziet onder andere in een vaste voorzitter en in meer bevoegdheden voor het Europees Parlement.

De commissie concludeert dat ratificatie van het verdrag, of delen ervan, via het parlement uitgesloten is. Ook opnieuw onderhandelen over herziening van het verdrag is onmogelijk, omdat 23 landen het inmiddels hebben geratificeerd (alleen Ierland, Duitsland, Polen en Tsjechië nog niet). Een derde mogelijkheid, een tweede referendum verbinden aan vertrek uit de Europese Unie bij een hernieuwd ‘nee’, noemt de commissie „ondenkbaar”.

De Ierse commissie acht het uitgesloten dat er een protocol aan het verdrag wordt toegevoegd waarin een bijzondere positie voor Ierland wordt bedongen. Verschillende landen zullen zich daartegen verzetten omdat het een nieuwe ratificatieprocedure zou vereisen. Een alternatief zou zijn dat Ierland de andere lidstaten vraagt om een gezamenlijke verklaring die „gebruikt zou kunnen worden om sommige aspecten van het verdrag te verhelderen en misverstanden weg te nemen”.

Zo’n verklaring zou moeten gaan over de Ierse militaire neutraliteit, over het verbod op abortus, over de vennootschapsbelasting en vooral ook over de wens van een eigen, Ierse eurocommissaris. Volgens ‘Lissabon’ zou het aantal leden van de Europese Commissie niet groter moeten worden dan tweederde van het aantal lidstaten. Maar wellicht zullen de EU-landen, om Ierland tegemoet te komen, besluiten ieder land toch een eigen eurocommissaris te geven.

Volgens een recente opiniepeiling is 43 procent van de Ieren inmiddels vóór ratificatie en 39 procent tegen.